Zielenknijper.nl

Een kritische kijk op de praktijk van de psychiatrie!
Schade door psychiatrische medicijnen?
Gratis juridische hulp: 0800-4445005
 
 
Stand.nl NCRV

“Psychiatrie is een malversatie en moet beëindigd worden“

Update: De psychiatrie houdt zich al 7 jaar stil

Spirituele Psychiatrie: Uitdaging of Ketterij?

Datum: 25 augustus 2008, 12:47

Door psychiater Jean-Marc Mantel, M.D.

 “The twentieth-first century will be spiritual or will not be.”

André Malraux

psychiater Jean-Marc Mantel, M.D., Frankrijk

Spirituele ervaringen en religieuze gevoelens

We zijn ervan overtuigd dat we leven in een wereld van toeval, gevangen in een eindeloze cycli van oorzaak en gevolg. Met fysieke geboorte als begin van het leven en met de dood als het einde.

Echter, alle SAGES, heiligen en mystici spreken van een andere dimensie van de werkelijkheid.

Indien we onze ervaringen zorgvuldig bestuderen zullen we zien dat we allemaal momenten van perfect geluk hebben ervaren, een gevoel voldaan te zijn, blij, zonder verlangen of verwachtingen. Op deze momenten is het niet nodig om aan de toekomst te denken, en is het niet nodig om het verleden te herinneren.

Tijd in dergelijke momenten is zijn binding met de realiteit verloren. Een gevoel van tijdloosheid regeert, waarin de “ik” en “mij” vervliegen en “mijn” verhaal, irrelevant wordt.

In het onderzoeken van onze acties en gedrag ontdekken we dat ze meer afhankelijk zijn van ons dan dat ze zich aan ons opleggen.  Acties vinden plaats, gedragingen staan in relatie tot elkaar, maar we begrijpen niet echt wat hun drijft.

We kunnen natuurlijk zeggen dat behoeften en noodzakelijkheid de drijfveer zijn, maar deze behoeften en noodzakelijkheden zijn niet in alle gevallen of in enige fase van ons leven hetzelfde.

Wanneer we een blik op de natuur en de wereld werpen lijkt het er op dat er een intelligentie schuilt achter de ogenschijnlijke chaos. Leven opzichzelf lijkt intelligent. Het zorgt ervoor dat planten en bomen groeien op plekken die het meest geschikt voor ze zijn. Het verbindt mensen en scheidt ze weer op het juiste moment.

Het bewustzijn van deze intelligentie, die de wereld en al haar schepselen bestuurt, zijn de basis van de acties van mensen die gelovigen worden genoemd: degene die gelooft en die er van overtuigd is dat geboorte en dood niet de enige realiteit zijn.

Spiritualiteit vindt haar oorsprong dus in de ervaring van tijdloosheid en de intelligentie van het universum.

Snij een sinaasappel in tweeën en zie hoe de pulp van de vrucht een prachtig design heeft. De harmonie en symmetrie springen er uit. Zie de eenheid van een ei en een spermacel. Zie de manier waarop een foetus zijn vorm aanneemt en een levendig kind wordt.

Religie heeft geprobeerd om deze spirituele ervaring vorm te geven, maar proberen om iets dat geen vorm heeft vorm te geven is een gevaarlijke bezigheid. Dus we hebben persoonlijke macht zien proberen zich impersonele intelligentie eigen te maken welke tot geweld en misverstanden hebben geleid die nog steeds aanwezig zijn in de mensheid van vandaag de dag.

Het rijpingsproces van de mens en haar problemen

Verschillende problemen markeren de loopbaan van het menselijk leven. Ze worden geleid door binding en scheiding: het kind dat zich bind aan de thuisomgeving, de adolecent die zich bind aan zijn sociale omgeving, de volwassene die zich bind aan confort en zijn naasten, de bejaarden die zich binden aan een verleden waarvan hij spijt heeft. Elke binding zal op een gegeven moment losgelaten moeten worden, wat soms op een brute en pijnlijke manier gebeurt afhankelijk van de betrokken mensen en de tijd in het leven.

Het is alsof elke binding die je aangaat uiteindelijk onvermijdelijk een moment van loslaten betekend. Laten we het verhaal van de aap niet vergeten die een banaan pakt door zijn arm door het hek te steken maar dan alleen zijn hand terug kan krijgen door de banaan te laten vallen, en daarmee het object waar hij naar verlangt te verliezen.

Uiteindelijk zijn wij mensen nauwelijks verschillend van deze aap. Wanneer iets on pleziert zullen we proberen om het te bemachtigen, maar er komt een moment waarop je het weer los moet laten, een essentiële stap om een nieuw stadium van vrijheid te kunnen vinden.

We kunnen dus zien dat persoonlijke crisis kan worden gezien als een pijnlijk los laten, gedurende welke het geliefde object opgegeven moet worden. Maar er is niet altijd een duidelijk beeld van wat los laten betekend. Dat opgeven vervolgens geleefd wordt als straf, een lijdensweg, en het gevecht ontwikkeld om te proberen vast te houden wat bemachtigd was. Het is pas wanneer uitputting door het gevecht is bereikt en het gevecht afsterft in een pijnlijk afreden, dat vrede zichzelf kan beginnen te vestigen, om pas weer verstoord te worden wanneer de wens onstaat om een nieuw object te bemachtigen.

Objecten van verbondenheid zijn niet altijd socio-professionele situaties of geliefden. Ze kunnen ook subtieler zijn en de vorm aannemen van een beeld dat iemand kan hebben van zichzelf, een beeld dat moeilijk op te geven is omdat het laten vallen ervan betekent dat een gekoesterde identiteit verloren gaat.

De uiterlijke schijn voorbij

De vraag die te binnen schiet wanneer we beseffen dat opeenvolgende ervaringen vreemd genoeg overeenkomen met die van een vlieg die gevangen zit in een glas en die eindeloos tegen de onzichtbare muren blijft bonken. Een vermoeidheid, een lusteloosheid, een uitputting, zijn veelal de kans om tot jezelf te komen. Uiteindelijk na het hele circus, waar ben ik naar op zoek? Wat wil ik eigenlijk bereiken? Dit is niet een vraag waarop de meeste mensen snel een antwoord kunnen geven. Deze vraag benodigd een geduldige benadering, een gevoelige ondervraging wat de motieven zijn die de drijfveer vormen voor mijn acties. Is mijn altruïsme werkelijk respect waardig of in werkelijkheid een verlangen om geliefd te voelen? Zijn de kadeau’s die ik geef werkelijk giften, of zijn ze in werkelijkheid verwachtingen die transformeren in woede en wroeging wanneer ze niet beantwoord worden?

Om te kunnen observeren wat onder onze acties en gedragingen ligt is de basis van de ontwaking van intelligentie.

Niveaus van werkelijkheid

Dus we kunnen zien dat er verschillende niveau’s bestaan van ‘de werkelijkheid’.

Het eerste niveau is dat van de wereld die op ons overkomt als zo echt als het maar kan. Het lijkt stabiel, vast en onontkenbaar in de realiteit waarin het wordt vastgehouden. 

Desondanks, wanneer we onze ogen sluiten en wat tijd besteden aan de stilte van onze geest en de vrede van ons hart, of, in plaats daarvan, de agitatie en emoties observeren, ontdekken we dat gedurende deze tijd van ondervraging, de wereld die ons omringt niet meer van belang is voor ons: hetgene nabij, in de verte, de locatie en al het andere zijn als het ware in parenthese geplaatst. Met onze ogen weer open en nog voordat we de wereld en onse gebruiken weer tot ons laten komen kunnen we genieten van een moment waarin de wereld wordt gezien vanuit een ander perspectief. Vormen, kleuren en geluiden lijken uit een meer ruime en verlichte ruimte te komen. Ze zijn geïmpregneerd met het gevoel van vrede van het voorafgaande moment.

Op deze manier kunnen we zien dat onze ervaring van de wereld een funktie van ons innerlijk zijn is. Wanneer we geagiteerd en gespannen zijn, kunnen we eenzelfde scene niet op eenzelfde manier zien als wanneer we ontspannen en tot rust gekomen zijn.

Nachtelijke dromen zijn ook een rijke bron van informatie. De waargenomen wereld lijkt nooit zo echt of wezenlijk als in onze dromen. De leeuw die een kamer binnentreed is een leeuw, het vuur dat door het huis woeit is echt en genereert hitte, de geliefde en verafschuwde mensen die we ontmoeten zijn net zo aantrekkelijk of afstotelijk als in het dagelijks leven. En desondanks, bij het verlaten van de droom is alles gewist. De mensen verdwijnen, het vuur is er niet meer, en de leeuw is onzichtbaar!

We kunnen eenzelfde ervaring opmaken wanneer we met veel emotie terug denken aan een pijnlijke of juist vreugdevolle gebeurtenis die we beleven als een realiteit, terwijl het in feite niet op het betreffende moment plaats vindt. En hetzelfde gebeurt wanneer we denken aan een vooruitzicht op de toekomst, ophande zijnde of in de verre toekomst, welke geen realiteit heeft buiten de gedachte die het tot stand heeft gebracht.

Illusies van de geest

Gedachten zijn dus de bron van illusie. Het neigt ons ertoe om de droom als realiteit te gaan zien. Het is niet in zoverre dat gedachten op zichzelf de oorzaak zijn als wel het tendens om de inhoud van gedachten te verwarren met de realiteit waarnaar het verwijst, zoals de reflectie van de maan op het water voor de maan zelf kan worden aangezien.

Wanneer we onze aandacht op de psychische processen richten beginnen we te zien dat de ‘persoon zelf’ genoemd altijd het centrum van onze zorgen is. Is de persoon zo echt als hij lijkt, of is het een fantoom gecreëerd door de geest?

De oorsprong van desillusie. Het voor waar aannemen van de onwaarheid

Vanuit dit perspectief bekeken, zijn we dan zo verschillend van de gedesillusioneerde persoon die zich verondersteld in het centrum van een conspiracy begeeft, die meerdere kwellende stemmen hoort, of die zich bezeten voelt door Goddelijke krachten?

Kunnen we onszelf scheiden van de “gek”, onderwijl we zelf de gedachten aan een verleden dat niet meer bestaat, of gedachten aan een toekomst die nog niet bestaat, voor echt aannemen?

Indien we zonder voorbarig oordeel luisteren naar het gesprek van een gedesillusioneerde persoon beginnen we een stroming te ontdekken, welke haar eigen logica heeft, coherent aan zichzelf. En voorbij de stroom van geloof en opinies kunnen we de nood van een pijnlijke eenzaamheid, de angst van verlaten te worden en de verschrikking om niets te zijn ontdekken.

Misleiding, desillusie en depressie

Zodra een gewild object zich van ons weg begeeft, komt een gevoel van pijlijk aftreden, van depressie op. Depressie is onafscheidelijk van het idee van verlies. Alleen degene die niets is heeft niets om te verliezen. Maar zolang als we vast zitten in onze percepties, opinies en gebruiken, zullen we onvermijdelijk blijven lijden door veranderingen en conflicten.

Vanuit dit perspectief bekeken is deperssie een initiatie. Het is een kans om bewust te worden van de ijdelheid van onze projecties en het gebruik om buiten ons te zoeken wat we binnen ons kunnen vinden. Vandaar is het een afgedwongen meditatie om een verandering in ritme op te leggen om ons tot hetgeen te brengen waarnaar we op zoek zijn.

Angst en de ego

Angst is inderdaad in relatie met een ‘zelf’ die bang is: een zelf welke geborgenheid zoekt maar het nooit vindt, een zelf die controle wil maar het nooit verkrijgt, een zelf die iets wil dat ver van hem vandaan is onderwijl zich niet bewust te zijn van wat er nabij is.

Laten we claustrofobie als voorbeeld nemen, de angst om je in een gesloten ruimte te begeven, wat haar natuur ook is; de angst om ingesloten te worden, de sensatie van beperking, van verstikking; het gevoel om niet in staat te zijn om te bewegen, zowel naar achteren of naar voren. Doet dat niet denken aan dat van de vlieg in een glas? En wanneer we in plaats van onszelf toe te staan om geagiteerd te raken de tijd nemen om ons te centreren? Inzien dat er geen enkele weg naar buiten is, is het mogelijk om te gaan zitten, fysisch of in ons zelf, en adem te halen? We zullen dan gaan merken dat ons lichaam erg gespannen wordt, geagiteerd en dat onze ademhaling ondiep en snel wordt. Indien we een moment nemen om te ademen en tot rust te komen, om het bang gemaakte lichaam te ontspannen, dan zal het gevoel van verstikking ons verlaten. Het ‘zelf’ is zoals een samentrekking. Hoe meer het geagiteerd raakt hoe meer het ineen krimpt; hoe meer het ontspant hoe meer uit uitdijt. Wanneer de innerlijke stilte wordt geraakt, of liever nog wanneer het aangeraakt is, zal de angst verdwijnen. Het is de naiviteit van innerlijke stilte die de angst en lijden in stand houdt.

Obsessie en de valkuil van discipline

De obsessieve persoon ontsnapt niet aan de zoektocht voor perfectie dat in ieder van ons schuilt, de zoektocht voor de juiste notitie, voor de actie die verheldering schept zonder dominatie, welke zich uit zonder geweld, en welke transformeert zonder verwachting. De obsessie met schoonheid is alleen een reflectie van bewust zijn van imperfectie, geprojecteerde schuldgevoelens en misleide trots; de obsessie met ziekte de concequentie van de illusie van tijd. De obsessie met verlies, de reflectie van de luchtspiegeling van imperfectie laat ons enken dat we niet reeds vervuld zijn en dat hetgeen we zoeken moet worden verworven en gegrepen om ons eigendom te worden

Obsessie is in feite een bepaalde vorm dat angst aanneemt, wanneer het door een persoonlijkheid dat repareerd en vasthoudt gaat. Het is een deviantie van de gedisciplineerde geest, welke zich verbindt aan de bron van geborgenheid met de afscheiding van de schipbreukeling die zich aan een schot hout vast klampt. De geborgenheid die gezocht wordt kan zowel fysich, emotioneel of psychisch zijn, maar leidt in alle gevallen naar verstijfd, ritueel en mechanisch gedrag. Het ritueel wordt het conditioneren. Het is afgesloten van de gevoelligheid en bewustheid die in een andere context zichzelf waarde zou gegeven. Buiten de sclerotische angst ligt de onmogelijkheid om te accepteren, om te laten gaan en over te geven aan controle. Deze eindeloze zoektoch voor geborgenheid is een doodlopende weg, omdat veiligheid nooit gevonden zal kunnen worden op het vlak van manifestatie. Paradoxaal is het in het opgeven van de zoektocht naar geborgenheid dat het gevonden kan worden, gelinkt aan een mogelijkheid om het onbekende onder ogen te komen en alle dingen die het leven maken tot wat het is. Dit gevoel van gebogenheid is niet van materiële aard. Het vindt zijn oorsprong in het leven zonder verwachtingen en in het beleven van de eigenlijke permanentie van het zijn.

Deze zoektocht naar perfectie staat niet in de weg van spiritualiteit welke ook een obsessie kan worden vergezeld van afhankelijkheid van rituelen en een intense angst voor loslaten daarvan. In dit geval is de obsessie niet gefixeerd op een materieel object maar op een spiritueel einde ervaren als het ultieme doel om te bereiken.

In alle gevallen wordt obsiessie gevoed door een geloof dat hetgeen iemand zoekt buiten zichzelf, een ideaal waarnaar alle energieën van een persoonlijkheid zijn geörienteerd. Wanneer het bewustzijn ontwaakt voor de realiteit dat iemand is wat hij of zij zoekt, keren alle insanningen gericht op een vergelegen doel terug naar het heden, welke nu de totaliteit van de eenst gewilde objecten lijkt te bevatten. Vrede kan zich dan vestigen met geen enkel object dat ons kan brengen wat niet reeds aanwezig is.

Genees de ander of genees jezelf

Waar is de psychiatrie in dit alles?

Van de psychiatrie wordt verondersteld dat het geestelijke ziekten bestudeerd. Maar kan iemand geestelijke ziekten bestuderen zonder eerst de menselijke geest bestudeerd te hebben? Kan iemand de depressie van een ander behandelen zonder eerst zelf onze eigen zorgen onder ogen te zijn gekomen, ons verdriet van het niet te kunnen behouden wat niet kan bestaan?

Op hun eigen manier hebben psychoanalisten begrepen dat het geen zin heeft om de ander te begrijpen zonder eerst begonnen te zijn met jezelf. Ze namen de tijd om zichzelf te ontdekken, maar zonder de kern van het persoon te bereiken en te beantwoorden wat er overblijft wanneer de gedachte “ik” uit de geest verdwijnt.

Op deze manier komt psychotherapie tot het ontrafelen van de zelftendensen, eigen aan het verleden, en iemand te helpen om beter te kunnen leven in het heden na vrede te hebben gemaakt met het verleden.

Het is een weg richting acceptatie.

Medicatie – een mantel over het lijden

Medicatie is zoals men kan stellen een jas om de problemen te maskeren. Het is een camouflage voor de gevoelens van angst en lijden voor enkele uren en vervangt het gevoel van welbevinden en tijdelijke vrijstelling.

Wanneer we horen van psychiatrische hulpverlening voordat de antipsychotische medicijnen hun intreden deden in de jaren 50 van de vorige eeuw dan kan men begrip krijgen voor de passie van de behandeling met medicijnen welke in een paar minuten een toestand van psychisch lijden en angst kon verlichten wat eerder maanden aandacht kostte, als het ooit al goed zou komen.

Voor een halve eeuw lang hebben we de stormloop op neurochemie met alle potentieel om gevoelens, sensaties en gedachten te veranderen doormiddel van beïnvloeding van diverse moleculen kunnen aanschouwen. We zijn nog maar net begonnen om ons te ontdoen van deze trend. De economische last, soms zeer ernstige bijwerkingen, en het gevoel van vervreemding door de geneesmethode tezamen brengen wat bezinning op het gebruik van geest veranderende medicatie en leidt tot een zoektocht voor alternatieve niet-medicinale behandelingen om het menselijk lijden te verlichten.

Medicatie, een alternatieve therapie of een nieuwe illusie?

De mediator die talloze uren spendeert aan het overwegen van de stilte heeft alle andere mogelijkheden uitgeput. Hij heeft reeds de impasse van de psychiatrie en psychologie bereikt en gelooft niet langer dat de oplossing voor het lijden in het verleden ligt of in een onderdrukkende pil. Doormiddel van frustratie of noodzaakelijkheid komt hij tot de conclusie dat hetgeen hij naar op zoek is binnen zichzelf te vinden is en niets van buitenaf zijn hoop kan verzwakken. Hij richt zijn starende blik op hetgeen nabij is en verlaat de overtuiging welke hem in de verre toekomst deed doen kijken voor wat dicht bij hem is zoals de schatzoeker die de wereld af reist op zoek naar een schat om er uiteindelijk achter te komen dat hij op de schatkist zit.

Maar eveneens is de mediator niet verborgen van de illusies van zijn eigen geest. Hij kan een slaaf van zijn eigen praktijk worden indien het en daarmee de substantie en gunst dat hem bewoont gemechaniseerd wordt. Zijn verlangen om te bereiken wat hij zoekt kan daarom een obstakel vormen voor het beleven wat hij is.

Waar psychiatrie en wijsheid samenkomen

Kunnen we daarom een psychiatrie voorstellen die het ontwaken van intelligentie en liefde een prioriteit maakt? Is het paradoxiaal dat de woorden “liefde”, “plezier”, “vrede” en “vrijheid” afwezig zijn in de leerboeken van de psychiatrie die de volgende generatie psychiaters opleiden?

Zijn de “gestoorden” zo anders van ons zelf dat het niet nodig is om te leren hoe je lief moet hebben en te proeven van dezelfde vrede die wij zelf zoeken?

In deze chaotische zoektocht naar de realiteit over wie we zijn, lijkt het moeilijk om een patiënt van toegang tot geest veranderende medicijnen te onthouden die hem of haar op de korte termijn verlichting geeft voor zijn of haar lijden evenals het moeilijk lijkt om iemand die stervende is het gebruik van pijnstillers te weigeren. Maar om lijden te onderdrukken betekend het niet dat je onbewust moet zijn. Medicatie zou gebruikt moeten worden met de sensitiviteit van een moeder die haar kinderen voed: te veel maakt je zieker dan je al was, te weinig zorgt niet voor verlichting van de pijn.

Het is logisch dat psychiaters de mogelijkheid hebben om zoals gebruikelijk aanbevolen behandelingen te gebruiken terwijl ze weten dat de werkelijke oplossing niet in een pil gevonden kan worden maar in degene die de pil neemt.

De psychiater en zijn patiënt zijn dus niet zo verschillend van de student van wijsheid die zoekt naar voldoening in een geïntergreerd leven en in het bewust zijn van plezier zonder oorzaak. Het zijn twee nauw verbonden vrienden welke tijd met elkaar doorbrengen en bijdragen aan elkaars plezier: die van worden gehoord van de patiënt die liefde nodig heeft en dat van te worden gerespecteerd voor de psychiater die op zoek is naar erkenning. Wanner sensitiviteit en macht samenkomen, wordt liefde een kracht van overtuiging en transformatie.

Laten we hopen op de komst van een psychiatrie die psychische crisis in een breder context plaatst, die van een mens op zoek naar zichzelf, potentieel inherent aan alle uitdrukkingen des levens. De psychiatrie zal dan de mogelijkheid hebben om haar funktie, die van een ontwaker van bewustheid en een artisanaal van vrede, te bewonen.

Bron: psychiater Jean-Marc Mantel, M.D.

 

Mogelijk interessante boeken

Wie is van hout ... Het Spirituele Brein Metanoia De duisternis voorbij
 

Bijwerkingen antidepressiva verzwegen

Meer dan 1 miljoen Nederlanders slikken antidepressiva. Er is sprake van een depressie epidemie. De middelen blijken verslavend en hebben nare bijwerkingen.
Een fopspeen (actieve placebo) werkt 100% zo effectief. En er is helemaal geen bewijs voor een ziekte in de hersenen.
Daarbij veroorzaken antidepressiva juist meer zelfdodingen en extreem gewelddadig gedrag.
Argos op Radio 1 over antidepressiva

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Bron: VPRO/Vara

Labels

Links

Meta

Statistieken

Bezoekers (details)


Stichting PVP, vertrouwenspersonen in de zorg
0900 444 8888 (10 cent/pm)
helpdesk@pvp.nl
MindFreedom International (MFI) Nederlands Comite voor de Rechten van de Mens (NCRM) International Association Against Psychiatric Assault (IAAPA)
Emil Ratelband - Geef je kind geen pillen maar een Seminar!