Zielenknijper.nl

Een kritische kijk op de praktijk van de psychiatrie!
Schade door psychiatrische medicijnen?
Gratis juridische hulp: 0800-4445005
 
 
Stand.nl NCRV

“Psychiatrie is een malversatie en moet beëindigd worden“

Update: De psychiatrie houdt zich al 7 jaar stil

Infecties en het immuunsysteem: Meer aandacht is nodig in de psychiatrie

Datum: 1 mei 2009, 21:01
Tekst gepubliceerd 1 mei 2009. Copyright © prof. dr. Wim J. van der Steen. Plaatsing van de tekst door derden in enig ander medium is niet toegestaan zonder toestemming van de auteur. Weergave van kleine gedeelten of van de kern van de inhoud is toegestaan, mits de bron (auteur, titel, gegevens website, datum) expliciet worden vermeld.

Een gangbare opvatting in de psychiatrie is dat psychiatrische stoornissen worden veroorzaakt door een onbalans van neurotransmitters, stoffen die zorgen voor de overdracht van prikkels in het zenuwstelsel, in de hersenen. Deze opvatting deugt niet, of is op zijn minst eenzijdig, iets wat ik in latere artikelen zal toelichten.

Voorzover er al iets mis is met neurotransmitters, moeten we ons afvragen waar dit door komt. Wat zijn de primaire oorzaken van de stoornissen? Van allerlei factoren is aangetoond dat ze soms een rol spelen: stress, een ontregeling van dagnachtritmes, verkeerde voeding en infecties die het immuunsysteem ontregelen. Ik geef hierna een overzicht van literatuur over de rol van infecties en het immuunsysteem.

Bronnen

Verscheidene auteurs hebben een gestoorde immuunfunctie geconstateerd bij psychiatrische stoornissen, bijvoorbeeld depressie (Anisman et al., 2005; Pucak & Kaplin, 2005; Schiepers, Wichers & Maes, 2005; Irwin & Miller, 2007; Laske et al., 2008; Müller & Schwarz, 2008; Anisman, 209; Miller, 2009), manisch-depressieve ziekte (O’Brien et al., 2006) en schizofrenie (Muller & Schwarz, 2006, 2008a en b; Strous & Shoenfeld, 2006; Knight et al., 2007; Iwata et al., 2007; Laske et al., 2008). Dit kan het vóórkomen van infecties verklaren. In een aantal gevallen is aangetoond dat het gebruik van antipsychotica de oorzaak is (Poyraz, Aksoy & Balcioglu, 2008). De gestoorde immuunfunctie gaat vaak samen met afwijkingen in het zenuwstelsel; denk vooral aan neurotransmitters.

De gestoorde immuunfunctie hangt vaak samen met infecties. Die zijn bij psychiatrische stoornissen vaak aangetoond.

Immuun Systeem & Hersenen

Reticulo-endotheliaal systeem (RES)

Bij psychiatrische patiënten, vooral patiënten met de diagnose schizofrenie, soms ook patiënten met de diagnose depressie, zijn herhaaldelijk infecties aangetoond met bepaalde bacteriën, virussen en parasieten: de Lymfebacterie (Fallon & Nields, 1994), Borna virus (Bode & Ludwig, 2003; Nunes et al., 2008; zie echter Wolff et al., 2006, voor kritiek), Parvovirus (Hammond & Hobbs, 2007), Toxoplasma (Alvarado-Esquivel et al., 2006; Hinze-Selch et al., 2007; Torrey et al., 2007) en verscheidene Herpes-virussen (Dickersom et al., 2006; Torrey et al., 2006; Kim et al., 2007; Prasad et al., 2007). Daarnaast zijn retrovirussen gevonden die zich “vestigen” in ons erfelijke materiaal (Frank et al., 2005). Bovendien is er een verband gelegd tussen allerlei infecties van moeders tijdens de zwangerschap en psychopathologie van hun kinderen op latere leeftijd (Brown, 2006; Fruntes & Limosin, 2008).

Bij dwangstoornissen is herhaadelijk een rol aangetooond van streptokokkeninfecties die het immuunsysteem ontregelen (Bodner, Morshed & Peterson, 2001; Leonard & Swedo, 2001; Da Rocha, Correa & Teixeira, 2008; Gabbay et al., 2008), en Toxoplasma-infecties komen bij deze stoornissen ook voor (Brynska, Tomaszewicz-Libudzic & Wolanczyk, 2001). Infecties, met bacterieën en virussen, kunnen ook al een rol spleen bij autismespectrumstoornissen (Nicolson et al., 2007). Deze stoornissen kunnen ook ontstaan bij de ziekte van Lyme, na besmetting van de moeder voor de geboorte van het kind, of besmetting van het kind op jonge leeftijd (Bransfield et al., 2008). Allerlei infecties kunnen ook het ontstaan van dementie bevorderen (Almeida & Lautenschlager, 2005).

Het ligt voor de hand, psychiatrische stoornissen veroorzaakt door een infectie te behandelen met medicijnen die de ziekteverwekker aanpakken. In een aantal gevallen zijn zo positieve resultaten bereikt. Twee kinderen met dwangstoornissen en ook een Toxoplasma-infectie knapten op na behandelin van de infectie (Brynska, Tomaszewicz-Libudzic & Wolanczyk, 2001). Kinderen met dwangstoornissen en een streptokokkeninfectie knapten op na behandeling met antibiotica en andere medicijnen (Leonard & Swedo, 2001; Gabbay et al., 2008). Autismespectrumstoornissen komen voor bij de ziekte van Lyme. Behandeling met antibiotica heft hier een gunstig effect (Bransfield et al., 2008). Pae et al. (2008) constateerden dat het antibioticum minocycline kan werken als antidepressivum. Miyoaka (2008) en Miyaoka et al. (2008) vonden een antipsychotische werking bij schizofrenie en Miyoaka (2008) meldt ook gunstige resultaten bij neurologische aandoeningen zoals de ziekte van Parkinson en de ziekte van Huntington, die gepaard gaan met psychiatrische symptomen. Bonelli et al. (2004) bereikten ook positieve resultaten bij de ziekte van Huntington. Vreemd genoeg bespreken deze auteurs niet de mogelijkheid dat een niet ontdekte infectie de oorzaak van de psychiatrische symptomen is. De bacterie Helicobacter pylori, een oorzaak van maagklachten, is ook een mogelijke oorzaak van de ziekte van Parkinson. Waar dit het geval is, kunnen medicijnen die de bacterie te lijf gaan gunstig werken (Dobbs et al., 2005).

Vooral van antibiotica valt veel goeds te verwachten bij de behandeling van psychiatrische stoornissen. Maar antibiotica hebben ook een schaduwzijde. Ze kunnen psychiatrische symptomen veroorzaken of verergeren (Sternbach & State, 1997). Ernstige symptomen treden bijvoorbeeld vaak op bij gebruik van antibiotica samen met psychofarmaca.

Literatuur

  • Almeida, O.P. & Lautenschlager, N.T. (2005). Dementia associated with infectious diseases. International Journal of Psychogeriatry, 17, supplement 1, S65-S77.
  • Anisman, H. (2009). Cascading effects of stressors and inflammatory immune system activation: implications for major depressive disorder. Journal of Psychiatry and Neuroscience, 34, 4-20.
  • Anisman, H., Merali, Z., Poulter, M.O. & Hayley, S. (2005). Cytokines as a precipitant of depressive illness: animal and human studies. Current Pharmaceutical Design, 11, 963-972.
  • Alvarado-Esquivel, C., Alanis-Quiñones, O.P., Arreola-Valenzuela, M.A., Rodríguez-Briones, A., Piedra-Nevarez, L.J., Duran-Morales, E., Estrada-Martínez, S., Martínez-García, S.A. & Liesenfeld, O. (2006). Seroepidemiology of Toxoplasma gondii infection in psychiatric inpatients in a northern Mexican city. BMC Infectious Diseases, 6, 178.
  • Bode, L. & Ludwig, H. (2003). Borna disease virus infection, a human mental-health risk. Clinical Microbiology Reviews, 16, 534-545.
  • Bodner, S.M., Morshed, S.A. & Peterson, B.S. (2001). The question of PANDAS in adults. Biological Psychiatry, 49, 807-810.
  • Bonelli, R.M., Hödl, A.K., Hofmann, P. & Kapfhammer, H.P. (2004). Neuroprotection in Huntington’s disease: a 2-year study on minocycline. International Clinical Psychopharmacology, 19, 337-342.
  • Bransfield, R.C., Wulfman, J.S., Harvey, W.T. & Usman, A.I. (2008). The association between tick-borne infections, Lyme borreliosis and autism spectrum disorders. Medical Hypotheses, 70, 967-974.
  • Brown, A.S. (2006). Prenatal infection as a risk factor for schizophrenia. Schizophrenia Bulletin, 32, 200-202.
  • Brynska, A., Tomaszewicz-Libudzic, E. & Wolanczyk, T. (2001). Obsessive-compulsive disorder and acquired toxoplasmosis in two children. European Child and Adolescent Psychiatry, 10, 200-204.
  • Da Rocha, F.F., Correa, H. & Teixeira, A.L. (2008). Obsessive-compulsive disorder and immunology: A review. Progress in Neuropsychopharmacology and Biological Psychiatry, 32, 1139-1146.
  • Dobbs, R.J., Dobbs, S.M., Weller, C., Bjarnason, I.T., Oxlade, N.L., Charlett, A., Al-Janabi, M.A., Kerwin, R.W., Mahler, R.F. & Price, A.B. (2005). Role of chronic infection and inflammation in the gastrointestinal tract in the etiology and pathogenesis of idiopathic parkinsonism. Part 1: eradication of Helicobacter in the cachexia of idiopathic parkinsonism. Helicobacter, 10, 267-275.
  • Fallon, B.A. & Nields, J.A. (1994). Lyme disease: a neuropsychiatric illness. American Journal of Psychiatry, 151, 1571-1583.
  • Frank, O., Giehl, M., Zheng, C., Hehlmann, R., Leib-Mösch, C. & Seifarth, W. (2005). Human endogenous retrovirus expression profiles in samples from brains of patients with schizophrenia and bipolar disorders. Virology, 79, 890-901.
  • Fruntes, V. & Limosin, F. (2008). Schizophrenia and viral infection during neurodevelopment: a pathogenesis model? Medical Science Monitor, Juni, 14(6), RA71-77.
  • Gabbay, V., Coffey, B.J., Babb, J.S., Meyer, L., Wachtel, C., Anam, S. & Rabinovitz, B. (2008). Pediatric autoimmune neuropsychiatric disorders associated with streptococcus: comparison of diagnosis and treatment in the community and at a specialty clinic. Pediatrics, 122, 273-278.
  • Hammond, C.J. & Hobbs, J.A (2007). Parvovirus B19 infection of brain: Possible role of gender in determining mental illness and autoimmune thyroid disorders. Medical Hypotheses, 69(1), 113-116.
  • Hinze-Selch, D., Däubener, W., Eggert, L., Erdag, S., Stoltenberg, R. & Wilms, S. (2007). A Controlled Prospective Study of Toxoplasma gondii Infection in Individuals With Schizophrenia: Beyond Seroprevalence. Schizophrenia Bulletin, 33, 782-788.
  • Irwin, M.R. & Miller, A.H. (2007). Depressive disorders and immunity: 20 years of progress and discovery. Brain, Behavior and Immunity, 21, 374-383.
  • Iwata, Y., Suzuki, K., Nakamura, K., Matsuzaki, H., Sekine, Y., Tsuchiya, K.J., Sugihara, G., Kawai, M., Minabe, Y., Takei, N. & Mori, N. (2007). Increased levels of serum soluble L-selectin in unmedicated patients with schizophrenia. Schizophrenia Research, 89(1-3), 154-160.
  • Kim, J.J., Shirts, B.H., Dayal, M., Bacanu, S.A., Wood, J., Xie, W., Zhang, X., Chowdari, K.V., Yolken, R., Devlin, B. & Nimgaonkar, V.L. (2007). Are exposure to cytomegalovirus and genetic variation on chromosome 6p joint risk factors for schizophrenia? Anerican Medecine, 39(2):145-53.
  • Knight, J.G., Menkes, D.B., Highton, J. & Adams, D.D. (2007). Rationale for a trial of immunosuppressive therapy in acute schizophrenia. Molecular Psychiatry, 12, 424-431.
  • Laske, C., Zank, M., Klein, R., Stransky, E., Batra, A., Buchkremer, G. & Schott, K. (2008). Autoantibody reactivity in serum of patients with major depression, schizophrenia and healthy controls. Psychiatry Research, 158, 83-86.
  • Leonard, H.L. & Swedo, S.E. (2001). Paediatric autoimmune neuropsychiatric disorders associated with streptococcal infection (PANDAS). International Journal of Neuropsychopharmacology, 4,191-198.
  • Miller, A.H. (2009). Norman Cousins Lecture. Mechanisms of cytokine-induced behavioral changes: psychoneuroimmunology at the translational interface. Brain, Behavior, and Immunnity, 23, 149-158.
  • Miyaoka, T. (2008). Clinical potential of minocycline for schizophrenia. CNS & Neurological Disorders Drug Targets, 7, 376-381.
  • Miyaoka, T., Yasukawa, R., Yasuda, H., Hayashida, M., Inagaki, T. & Horiguchi, J. (2007). Possible antipsychotic effects of minocycline in patients with schizophrenia. Progress in Neuropsychopharmacology and Biological Psychiatry, 31, 304-307.
  • Muller, N. & Schwarz, M. (2006). Schizophrenia as an inflammation-mediated dysbalance of glutamatergic neurotransmission. Neurotoxicity Research, 10(2), 131-148.
  • Müller, N. & Schwarz, M.J. (2008a). A psychoneuroimmunological perspective to Emil Kraepelins dichotomy: schizophrenia and major depression as inflammatory CNS disorders. European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience, 258, Supplement 2, 97-106.
  • Müller, N. & Schwarz, M.J. (2008b). COX-2 inhibition in schizophrenia and major depression. Current Pharmacological Design, 14, 1452-1465.
  • Nicolson, G.L., Gan, R., Nicolson, N.L. & Haier, J. (2007). Evidence for Mycoplasma ssp., Chlamydia pneunomiae, and human herpes virus-6 coinfections in the blood of patients with autistic spectrum disorders. Journal of Neuroscience Research, 85, 1143-1148.
  • Nunes, S.O., Itano, E.N., Amarante, M.K., Reiche, E.M., Miranda, H.C., de Oliveira, C.E., Matsuo, T., Vargas, H.O. & Watanabe, M.A. (2008). RNA from Borna disease virus in patients with schizophrenia, schizoaffective patients, and in their biological relatives. Journal of Clinical Laboratory Analysis, 22, 314-320.
  • O’Brien, S.M., Scully, P., Scott, L.V. & Dinan, T.G. (2006). Cytokine profiles in bipolar affective disorder: focus on acutely ill patients. Journal of Affective Disorders, 90(2-3), 263-267.
  • Poyraz, B.C., Aksoy, C. & Balcioglu, I. (2008). Increased incidence of autoimmune thyroiditis in patients with antipsychotic-induced hyperprolactinemia. European Neuropsychopharmacology. 5 juni.
  • Prasad, K.M., Shirts, B.H., Yolken, R.H., Keshavan, M.S. & Nimgaonkar, V.L. (2007). Brain morphological changes associated with exposure to HSV1 in first-episode schizophrenia. Molecular Psychiatry, 12(1), 105-113.
  • Pucak, M.L. & Kaplin, A.I. (2005). Unkind cytokines: current evidence for the potential role of cytokines in immune-mediated depression. International Review of Psychiatry, 17, 477-483.
  • Schiepers, O.J., Wichers, M.C. & Maes, M. (2005). Cytokines and major depression. Progress in Neuropsychopharmacology and Biological Psychiatry, 29, 201-217.
  • Sternbach, H. & State, R. (1997). Antibiotics: neuropsychiatric effects and psychotropic interactions. Harvard Review of Psychiatry, 5, 214-226.
  • Strous, R.D. & Shoenfeld, Y. (2006). Schizophrenia, autoimmunity and immune system dysregulation: a comprehensive model updated and revisited. Journal of Autoimmununity, 27(2), 71-80.
  • Torrey, E.F., Bartko, J.J,, Lun, Z.R. & Yolken, R.H. (2007). Antibodies to Toxoplasma gondii in Patients With Schizophrenia: A Meta-Analysis. Schizophrenia Bulletin, 33, 729-736.
  • Wolff, T., Heins, G., Pauli, G., Burger, R. & Kurth, R. (2006). Failure to detect Borna disease virus antigen and RNA in human blood. Journal of Clinical Virology, 36, 309-311.

Deze publicatie is onderdeel van het column van prof. dr. Wim J. Van der Steen, klik hier voor meer publicaties van de auteur.

 

Boeken van de auteur

Nieuwe wegen voor de geneeskunde Denken over geneeskunde Geneeskunde tussen Geleerdheid en Gezond Verstand Beyond Boundaries of Biomedicine
 

Psychiatrisch onderzoekers ontmaskerd

In deze uitzending van VARA/VPRO Argos worden psychiatrisch onderzoekers ontmaskerd. Antidepressiva van het type SSRI blijken de kans op zelfmoord bij kinderen te verdubbelen. Maar de bewuste psychiatrische onderzoekers trachten het publiek het tegenovergestelde wijs te maken met gehaaide misleiding. In deze reportage vallen ze door de mand.

Labels

Links

Meta

Statistieken

Bezoekers (details)


Stichting PVP, vertrouwenspersonen in de zorg
0900 444 8888 (10 cent/pm)
helpdesk@pvp.nl
MindFreedom International (MFI) Nederlands Comite voor de Rechten van de Mens (NCRM) International Association Against Psychiatric Assault (IAAPA)
Emil Ratelband - Geef je kind geen pillen maar een Seminar!