Zielenknijper.nl

Een kritische kijk op de praktijk van de psychiatrie!
Schade door psychiatrische medicijnen?
Gratis juridische hulp: 0800-4445005
 
 
Stand.nl NCRV

“Psychiatrie is een malversatie en moet beëindigd worden“

Update: De psychiatrie houdt zich al 7 jaar stil

Alternatieve geneeskunde: alleen maar onzin?

Datum: 9 september 2009, 15:15
Tekst gepubliceerd 9 september 2009. Copyright © prof. dr. Wim J. van der Steen. Plaatsing van de tekst door derden in enig ander medium is niet toegestaan zonder toestemming van de auteur. Weergave van kleine gedeelten of van de kern van de inhoud is toegestaan, mits de bron (auteur, titel, gegevens website, datum) expliciet worden vermeld.

Op 13 december 1799 werd George Washington, oud-president van de VS, 67 jaar, wakker met de symptomen van verkoudheid. Snel zoeker werd hij. Doordat hij een belangrijk mens was, leidde zijn toestand tot onstuimige reacties in de medische wereld. Die zouden uiteindelijk leiden tot het afzweren van een eeuwenoude behandeling die nog steeds aanhangers had: aderlaten. De hele geschiedenis wordt in geuren en kleuren verhaald in een boek van de journalist Simon Singh en de medicus Edzar Ernst, Trich or treatment, dat in 2008 verscheen.
De dokters deden wat ze konden, maar George ging snel achteruit. Zelfs alle aderlatingen, toegepast als laatste redmiddel, mochten niet baten. De oud-president overleed hoewel de helft van zijn bloed met grote zorgvuldigheid was afgevoerd.

alternatieve geneeskunde

In de medische gemeenschap bestond toen al veel rumoer over de waarde van aderlaten. Terwijl George de laatste adem uitblies, waren William Cobbett, en uit Engeland afkomstige journalist, en Benjamin Rush, arts en beroemd voorstander van aderlaten, gewikkeld in een hard juridische gevecht. Cobbett viel de praktijk van het aderlaten aan, maar hij had geen schijn van kans. Rush werd algemeen bewonderd omdat hij het aderlaten grondig aanpakte. In zijn kliniek behandelde hij soms wel honderd patiënten op een dag en de daar aanwezige stank van bloed en zwermen vliegen getuigden van een grote ijver en dienstbaarheid.
Hoe kom je te weten of aderlating een goede behandeling is? Om daar achter te komen, moet je behandelde en onbehandelde patiënten op een bepaalde manier met elkaar vergelijken. Dat gebeurde toen nog niet met aderlaten; later zou de therapie het veld ruimen doordat behoorlijk onderzoek op gang kwam. Elders werd echter al wel behoorlijk onderzoek gedaan, over de behandeling van scheurbuik.
Scheurbuik is een ziekte die tijdens zeereizen ontstond door gebrek aan vers fruit en daarmee samenhangend gebrek aan vitamine C. Men kende vitamines indertijd nog niet, maar de rol van vers fruit werd na moeizaam onderzoek wel duidelijk. Die kwam aan het licht doordat onderzoekers verschillende behandelmogelijkheden systematisch met elkaar gingen vergelijken. Dat leidde op de duur tot een systematische vorm van onderzoek in de geneeskunde die bekend staat als evidence-based medicine, EBM.

Edzar Ernst is hoogleraar complementaire geneeskunde in Engeland. Hij is wereldberoemd. In gewetensvol onderzoek onderzocht hij alle mogelijke therapieën in het brede veld van de alternatieve geneeskunde. In de meeste gevallen kwam hij tot een negatief oordeel, bijvoorbeeld over homeopathie en acupunctuur. EBM was daarbij steeds zijn maatstaf.
Zijn oordeel over fytotherapie, kruidengeneeskunde, is genuanceerd. Hij constateert dat bepaalde kruiden, ook kruiden uit het verre Oosten, soms goed werken bij bepaalde kwalen. Maar we moeten uitkijken: Soms doen de kruiden meer kwaad dan goed. Ernst geeft heel waardevolle overzichten van wat inmiddels bekend is.
Zijn oordeel over de alternatieve geneeskunde als geheel is behoorlijk negatief. In het kort komt zijn visie op het volgende neer. Veel alternatieve therapieën vinden gretig aftrek doordat wij mensen goedgelovig zijn. Een krachtige bestrijding van de goedgelovigheid is nodig om grote ramoen voor de volksgezondheid te voorkomen. Goede wetenschap moet hierbij onze richtsnoer zijn.
Ernst meent dat goede opvattingen over de behandeling van kwalen nog niet lang bestaan. De laatste twee eeuwen is het geleidelijk de goede kant opgegaan. Tevoren zwaaide bijgeloof de scepter en werden therapieën toegepast waarvan we nu weten dat ze niet verantwoord zijn.
Veel zinnige dingen zegt Ernst hierover. Maar om zijn werk op waarde te schatten, is ook aandacht nodig voor wat hij vooronderstelt en voor wat hij niet zegt. Hij gaat ervan uit dat goede wetenschap leidt tot gestage vooruitgang. Daar kun je twijfels ober hebben. Velen hebben bijvoorbeeld de stelling verdedigd dat achteruitgang een belangrijk kenmerk is geworden van de psychiatrie.
Ernst gaat er ook van uit dat de tekortkomingen van de alternatieve geneeskunde groter zijn dan die van de gewone geneeskunde. Daar kun je op goede gronden aan twijfelen. De gewone geneeskunde is een groot probleem geworden door de nauwelijks meer te hanteren stortvloed van onderzoek, die voor een groot deel wordt beheerst door de farmaceutische industrie, met alle gevlogen van dien.
Het beoordelen van wat goed is en wat niet in het brede veld van de geneeskunde is een schier onmogelijke taak geworden. We kunnen de huidige situatie het best te lijf gaan met de instelling van detectives.
Ik besprak werk van Ernst omdat hij een van de meest vooraanstaande detectives is in gezondheidland. Het is wijs om zijn werk grondig te bestuderen, maar het is niet het evangelie.

Interessant is dat Ernst de bekende lotgevallen van de actrice Sylvia Millecam noemt als voorbeeld van hoe het niet moet: Behandelaars zonder medische scholing en artsen met vuile handen brachten haar dood teweeg. Door hun toedoen werd ze niet goed behandeld terwijl duidelijk was dat ze borstkanker had die vroeg om snelle behandeling. Tegen zulke uitwassen in de alternatieve sector moeten we met kracht optreden met wettelijke maatregelen. Dit is de mening van Enrst en het was ook in Nederland een vaak gehoord geluid.
De beelden die via de media tot ons kwamen waren ongenuanceerd. Veel te weinig aandacht kregen de tekortkomingen van de gewone geneeskunde. En een belangrijk motief van de actrice bleef ook te veel onder de tafel: Bij haar vader werd een foute diagnose gesteld door de gewone medici. Hij zou longkanker hebbenen en werd daarom geopereerd. Maar hij had helemaal geen longkanker. Geen wonder dat de actrice aarzelend stond tegenover de behandeling van haar kanker die medici voor de hand liggend vonden.

Toenadering tussen de reguliere en de alternatieve ofwel complementaire geneeskunde komt plaatselijk voor maar er is nog veel werk aan de winkel.

Bronnen

  1. De lotgevallen van George Washington en de gevolgen van zijn dood, beschrijven Singh en Ernst (2008) in hoofdstuk 1 van hun boek. Hun beschrijving van de geschiedenis is de moeite waard.
  2. Ernst is veel te negatief over oude vormen van geneeskunde. Honing wordt bijvoorbeeld al een jaar of vierduizend gebruikt bij de behandeling van wonden en zweren, en van maagklachten. Niet lang geleden is het medische nut van honing herontdekt. De toepassingen van honing nemen snel toe. Zie bijvoorbeeld
  3. Lay-flurrie (2008), Sare (2008) en Robson, Dodd & Thomas (2009).
  4. Root-Bernstein & Root-Bernstein (1997) schreven een geestig boek over volksgeneeskunde. Zij tonen aan dat veel oude remedies de moeite waard zijn.Veel voorbeelden van oude volksgeneeskunde heb ik persoonlijk grondig onderzocht, met als conclusie dat een schat aan waardevolle kennis de huidige geneeskunde volledig ontgaat.
  5. Goede boeken over fytotherapie zijn er in overvloed; er is veel meer bekend dan Ernst suggereert. Goed en interessant zijn bijvoobeeld: Spinlla (2001) en Vaughan & Judd (2003).
  6. De berichtgeving rondom het aangrijpende overlijden van de actrice Sylvia Millecam analyseerde ik samen met Judy Hoomans (voor details zie Ven der Steen en Hoomans, 2004, hoofdstuk 2.2).

Literatuur

  1. Lay-flurrie, K. (2008). Honey in wound care: effects, clinical application and patient benefit. British Journal of Nursing, 17, S30, S32-S36.
  2. Robson, V., Dodd, S. & Thomas, S. (2009). Standardized antibacterial honey (Medihoney) with standard therapy in wound care: randomized clinical trial. Journal of Advanced Nursing, 65, 565-575.
  3. Root-Bernstein, R. en M. Root-Bernstein (1997), Honey, mud, maggots, and other medical marvels: the science behind folk remedies and old wives’ tales. Boston en New York: Houghton Mifflin Company.
  4. Sare, J.L. (2008). Leg ulcer management with topical medical honey. British Journal of Community Nursing, 13, S22-S24, S26 passim.
  5. Singh, S. & Ernst, E. (2008). Trick or Treatment. New York & London: Norton & Company.
  6. Spinella, M. (2001), The psychopharmacology of herbal medicine: plant drugs that alter mind, brain, and behavior. Cambridge, Massachusetts: MIT Press.
  7. Van der Steen, W.J. & Hoomans, J. (2004).. Zwerven door het achtereland van de geneeskunde. I. Geneeskunde tussen geleerdheid en gezond verstand. Budel: Damon.
  8. Vaughan, J.G. & Judd, P.A. (2003), The Oxford book of health foods. New York: Oxford University Press.

Deze publicatie is onderdeel van het column van prof. dr. Wim J. Van der Steen, klik hier voor meer publicaties van de auteur.

 

Boeken van de auteur

Geneeskunde tussen Geleerdheid en Gezond Verstand Denken over geneeskunde Nieuwe wegen voor de geneeskunde Beyond Boundaries of Biomedicine
 

Psychiatrisch onderzoekers ontmaskerd

In deze uitzending van VARA/VPRO Argos worden psychiatrisch onderzoekers ontmaskerd. Antidepressiva van het type SSRI blijken de kans op zelfmoord bij kinderen te verdubbelen. Maar de bewuste psychiatrische onderzoekers trachten het publiek het tegenovergestelde wijs te maken met gehaaide misleiding. In deze reportage vallen ze door de mand.

Labels

Links

Meta

Statistieken

Bezoekers (details)


Stichting PVP, vertrouwenspersonen in de zorg
0900 444 8888 (10 cent/pm)
helpdesk@pvp.nl
MindFreedom International (MFI) Nederlands Comite voor de Rechten van de Mens (NCRM) International Association Against Psychiatric Assault (IAAPA)
Emil Ratelband - Geef je kind geen pillen maar een Seminar!