Jongeren die psychotisch dreigen te worden kunnen met een kuur van 12 weken visolie geholpen worden. Dat blijkt uit een klinisch onderzoek waarbij visolie vergeleken werd met placebo (nepolie) (Archives of General Psychiatry februari 2010;67:146). Hoe is dat mogelijk?

Aan het onderzoek deden 81 jongeren van gemiddeld 16 jaar mee, waarvan duidelijk was dat ze op het randje zaten van een psychose. De helft kreeg twaalf weken lang visolie, rijk aan omega-3 olie. De andere helft kreeg een placebo. Na een jaar werd gekeken hoe het de jongeren was vergaan. In de placebogroep ontwikkelden 11 van de 40 tieners een psychose. In de visoliegroep waren het er slechts twee van de 41. Het interessante is dat het effect van antipsychotica niet beter is. Het voordeel van visolie is dat het niet de bijwerkingen heeft van antipsychotica, zoals de stevige gewichtstoename en de problemen op het gebied van seksualiteit.

Het is niet duidelijk hoe het precies mogelijk is. Er zijn wel wat theorieën. Essentiële vetzuren zoals omega-3, welke het lichaam zelf niet kan maken, zijn met name belangrijk voor de hersenen. Er zijn aanwijzingen dat deze vetten een rol spelen bij de zenuwoverdracht. Ook is het mogelijk dat ze hersencellen beschermen tegen oxidatieve stress en daarmee celbeschadiging voorkomen. Wat ook pleit voor een mogelijke rol van visolie op de geestelijke gezondheid is dat vastgesteld is dat mensen met schizofrenie lage niveaus omega-3 vetten hebben en dat er ook al een relatie gelegd is tussen gebruik van omega-3 vetten en het verlichten van depressieverschijnselen. Dat laatste is echter nooit hard aangetoond en uitkomsten van onderzoeken verschillen. Dat laatste kan te maken hebben met het feit dat de interpretatie van de diagnose ‘depressie’ nog al kan variëren.

Wat moet je hier in de praktijk nu mee? Het gaat om een onderzoek bij 81 jongeren van zestien. Wat aantal betreft niet indrukwekkend. Het geeft geen informatie over behandeling van psychose, maar het laat zien dat het mogelijk psychose kan voorkomen of het begin van een psychose kan uitstellen. Het is ook absoluut niet zeker dat wat voor zestienjarigen geldt ook iets kan betekenen voor mensen van andere leeftijden. Bovendien kun je op de vingers van één hand narekenen dat psychiaters ‘voor de zekerheid’ in zulke gevallen antipsychotica blijven voorschrijven. Wie durft er nu op basis van zo’n klein onderzoek het roer om te gooien?

Dat er een interessant verband is tussen omega-2 vetten en de hersenen, het goed functioneren van die hersenen en dat ze mogelijk een gunstige invloed hebben op het geestelijk welzijn is echter wel opwindend. Hopelijk komt er veel geld voor onderzoek om snel uit te vissen of het echt praktisch gebruikt kan worden op grotere schaal. Net zo veel geld en even gemakkelijk als voor het onderzoek naar de effecten van antipsychotica.

Deze publicatie is onderdeel van het column van prof. dr. Ivan N. Wolffers, klik hier voor meer publicaties van de auteur.