Een 64-jarige vrouw uit Badhoevedorp doodde man en dochter met een bijl. Volgens haar advocaten staat ze zelf voor een raadsel. Kwam het door haar antidepressiepillen?

De voormalige KLM-stewardess Elzelien K. (64) weet zich weinig te herinneren van de fatale nacht van 5 september 2008. Volgens haar advocaten, Geertjan van Oosten en Annemiek van Spanje, weet ze wel dat ze ’s ochtends vroeg tussen de struiken lag en een politieagent zag aankomen. Ze was in Overveen met haar auto tegen een boom gereden ¿ een mislukte zelfmoordpoging.

Huis van Elzelien K. en haar gezin de dag na het drama. Foto ANP

In de ambulance vertelde ze dat ze haar man en haar dochter thuis heeft ‘doodgeknuppeld’. Elzelien wilde namelijk dood en haar man ¿ Cyril (61) ¿ en dochter ¿ Daphne (22) ¿ konden niet verder zonder haar, is haar gedachtegang. Terwijl de oud-piloot en de rechtenstudente sliepen, heeft ze hen met een bijl doodgeslagen.

Elzelien wordt omschreven als een intelligente en keurige vrouw. Ze is inmiddels uit haar zware depressie. De Badhoevedorpse, die volgende week voor de rechter moet verschijnen, werkte volop mee aan alle onderzoeken. Ook zij wil weten hoe ze tot haar daad kwam. Haar advocaten sturen aan op ontslag van rechtsvervolging omdat zij als gevolg van medicijngebruik ontoerekeningsvatbaar was.

Elzelien maakt het niet meer zoveel uit of zij een straf krijgt, stellen de advocaten. Mocht ze vrijkomen, dan heeft ze ook levenslang. Want ze heeft de mensen gedood van wie ze het meest hield.

Wat gebeurde er die nacht? Kort voor vijf uur belt Elzelien naar de politie met de mededeling dat ze een moord heeft gepleegd. Het adres: Prins Clauslaan in Badhoevedorp. De politie zet direct koers naar de villawijk, waar bekende Nederlanders wonen als Marco van Basten en Jack van Gelder.

De agenten treffen in het vrijstaande huis de lichamen aan van Cyril en Daphne. In bed, het hoofd onder het bloed. Er liggen afscheidsbriefjes. ‘Je moeder is gek geworden” heeft ze aan Daphne geschreven. In de keuken ligt nog een briefje, waarin staat dat de depressie ‘een hel’ is geworden. ‘De twee waar ik zo veel van hou, zullen hier niet bovenop komen. Ik moet ze dat besparen.’ Elzelien is dan spoorloos. Kort na de vondst in Badhoevedorp klapt een auto op de Elswoutslaan in Overveen tegen een boom. Een agent ziet later een bebloede vrouw uit het struikgewas komen: Elzelien.

Eerst was ze nog naar de flat in Haarlem gereden waar ze vroeger heeft gewoond. Daar wilde ze van het dak springen. Maar de toegangsdeur was afgesloten.

In haar jas vindt de politie onder meer een gefrankeerde brief aan de Informatie Beheer Groep, waarin zij laat weten dat haar dochter vermoord is en dus geen lening meer nodig heeft.

Op de een of andere manier typisch Elzelien. Altijd bezig zaken tot in de puntjes te regelen.

Het waarom is vooralsnog een raadsel. Vast staat dat ze last had van depressies. De dood van zoon Jamie in 1998 komt aan als een mokerslag. De jongen overlijdt door een scooterongeluk in Amstelveen.

Het gezin raakt ernstig ontregeld. Cyril wordt afgekeurd als piloot.

Elzelien stopt met haar werk als stewardess. Meer nog dan tevoren bekommert ze zich om man en dochter Daphne, met wie ze een goede band heeft.

Elzelien is een vrouw met perfectionistische trekken, druk met het huishouden en geregel. Voor haar in Trinidad geboren Cyril bijvoorbeeld, die niet goed Nederlands spreekt. Daphne blijft ze bemoederen, ook al studeert die rechten in Maastricht. Moeder doet de was en koopt kleding voor haar.

De relatie met Cyril, vrijwilliger bij de Tennisvereniging Badhoevedorp, is niet probleemloos. Er zijn soms spanningen tussen de rustige, religieuze man en de door sommigen als ‘pittig’ omschreven Elzelien. Het stel gaat in 2008 enige tijd in therapie, nadat Cyril haar tijdens een ruzie zou hebben geslagen.

Elzelien slaapt slecht en denkt aan zelfmoord. Een plaatsvervangend huisarts schrijft het antidepressivum seroxat voor: één tablet van twintig milligram per dag. Maar ze haalt de pillen niet op. Als haar eigen huisarts terug is, meldt zij zich opnieuw. De dokter schrijft een dosis van twee maal twintig milligram voor, vermoedelijk in de veronderstelling dat Elzelien al begonnen is met de lichtere dosis.

Ze slikt de pillen nu wel.

Die avond haalt zij haar dochter met de auto af van NS-station Schiphol, nadat Daphne in Amsterdam heeft geborreld. Er moet ruzie zijn ontstaan. Daphne vindt dat haar depressieve moeder naar een psycholoog moet, in plaats van alleen pillen te slikken. Thuis spreken ze er met z’n drieën over. Cyril gaat naar bed, later Daphne ook. Elzelien kan niet slapen.

Die nacht gebeurt het.

Psychiater Bram Bakker omschrijft Elzelien na een gesprek als ‘een lieve, aardige mevrouw die nooit agressief was en bijzonder veel van haar man en dochter hield’. Hij stelt dat het gaat om een wanhoopsdaad, onder invloed van de medicijnen. Bakker waarschuwt voor het gebruik van antidepressiva. De pillen zijn volgens hem niet zonder gevaar. Zeker na een hoge dosis zou de depressie aanvankelijk alleen maar worden versterkt.

Het is volgens de advocaten mogelijk dat Elzelien door een te hoge dosis seroxat in een delier is geraakt, een bewustzijnsstoornis. Op verzoek van de advocaten buigt de klinisch farmacoloog professor Anton Loonen zich over de zaak. Hij acht het waarschijnlijk dat er agressieve reacties kunnen zijn opgeroepen door een verkeerd gebruik van seroxat. Volgens hem is de vrouw niet toerekeningsvatbaar.

De zaak wordt door velen op de voet gevolgd. Internationaal is wel vaker verband gelegd tussen antidepressiva en agressie. In de VS zouden moorden zijn gepleegd onder invloed van prozac, prozac killings.

De zaak ligt bij de Haarlemse rechtbank. Die buigt zich er dinsdag over. (RICHARD MOOYMAN)

Bron: Het Parool