Quetiapine (Seroquel) behoort tot de zogenaamde atypische antipsychotica, middelen om psychoses en ernstige opwinding te behandelen. Het wordt atypisch genoemd omdat het niet tot de oudere klassieke families van antipsychotica behoort. Het is dus een ingewikkelde manier om uit te leggen dat het tot een nieuwere generatie behoort, een groep medicijnen die in wezen niets met elkaar te maken hebben omdat ze verschillende werkingsmechanismen hebben, maar die nu door de naamgeving bijzonder lijkt omdat ze allemaal atypisch zijn. Dat deze atypische antipsychotica niets nieuws en bijzonders gebracht hebben is inmiddels echter wel aangetoond. Toch zijn ze bijzonder populair bij voorschrijvende artsen. Voor een zwaar psychiatrisch medicijn is het opvallend dat Seroquel dat in 1999 in Nederland beschikbaar kwam op de 90ste plaats in de top100 medicijnen staat.

Interessant is dat makers van de atypische antipsychotica en de artsen die zich inzetten voor onderzoek naar die medicijnen, de atypische antipsychotica altijd gepresenteerd werden als middelen die minder bijwerkingen hebben dan de oudere antipsychotica. Dat dit niet juist is werd al aangetoond, maar in het geval van Seroquel wordt het nog eens extra duidelijk door alle klachten die tegen de maker ingediend zijn en de bedragen die het bedrijf uit moeten geven om schadeclaims in de minne te schikken.

Op 9 augustus 2010 betaalde AstraZeneca, maker van Seroquel, bijvoorbeeld 198 miljoen dollar (!55 miljoen Euro) om tot een schikking te komen met betrekking tot 17.500 claims omdat gebruikers niet op de hoogte waren van bijwerkingen, met name dat gebruik van het medicijn kan leiden tot diabetes. AstraZeneca zegt dat de hele rechtzaak duidelijk maakt dat het bedrijf niet schuldig is, maar dat het belang van het bedrijf het beste gediend was met deze schikking.

Eerder in 2010 betaalde AstraZeneca een boete van 520 miljoen dollar (406 miljoen Euro) om de zaak van de Amerikaanse overheid rond de marketing van het medicijn te schikken.

Het lijkt om enorme bedragen te gaan, maar wie naar de mondiale verkoop van Seroquel kijkt ziet dat het nog al meevalt. De jaarlijkse omzet van Seroquel is 4,45 miljard dollar (3,47 miljard Euro) waard. In de eerste helft van 2010 nam de verkoop van Seroquel met 10 procent toe in vergelijking met de zelfde periode het jaar ervoor en kwam op 2,7 miljard (2,11 miljard Euro).

Deze publicatie is onderdeel van het column van prof. dr. Ivan N. Wolffers, klik hier voor meer publicaties van de auteur.