Antidepressiva hebben in onderzoek bij dieren blijvende effecten in de foetus laten zien en bij in vivo-studies (in humane studies) zijn hiervoor ook aanwijzingen gevonden. Bovendien is een relatie aangetoond met de hoogte van de dosis. Antidepressiva gaven bij een kwart tot de helft van de baby’s startproblemen vlak na de geboorte die goed te behandelen zijn, maar waarvoor het kind wel in het ziekenhuis moet blijven. Dat laat Tessa Ververs zien in haar proefschrift.

De korte termijn follow-up van kinderen in het eerste jaar is geruststellend, maar er zijn nog geen gegevens op langere termijn. Dit alles pleit voor een terughoudend beleid ten aanzien van antidepressivagebruik tijdens de zwangerschap en voor het vermijden van hoge dosis. Hoewel voor elke zwangere een individuele afweging gemaakt wordt welke behandeling in die situatie de meest optimale is, kunnen richtlijnen over de te nemen stappen in het afwegingsproces en de intensiteit van monitoring van moeder en kind bijzonder van nut zijn. Verder is ook bij dit onderzoek gebleken hoe weinig er gedaan wordt voor veilig gebruik van geneesmiddelen voor zwangeren en hoe deze groep bij geneesmiddelenonderzoek verwaarloosd wordt.

Antidepressiva worden steeds meer gebruikt, ook tijdens de zwangerschap. Gezien de verschillende aangrijpingspunten van antidepressiva zijn ongewenste effecten niet uitgesloten. Ververs promoveert 14 april aan de Universiteit Utrecht.

Bron: Universiteit Utrecht

Recent toonde een studie ook al aan dat door verschillende merken antidepressiva bij 50% van de mannelijke gebruikers, de DNA van het sperma werd aangetast, waardoor de vruchtbaarheid werd aangetast en er een groter risico bestond op het krijgen van een kind met een aangeboren afwijking.

En dan te bedenken dat een zogenaamde actieve placebo 100% zo effectief is.

In onderzoek over medicijnen worden meestal patiënten die het te bestuderen middel krijgen vergeleken met patiënten die een placebo krijgen, een stof zonder geneeskrachtige werking. Ideaal is een opzet waarbij de patiënten en de behandelaars niet weten wie het echte middel krijgt en wie de placebo. Een probleem daarbij is dat medicijnen bijwerkingen hebben en gewone placebo’s niet. Daardoor kunnen de patiënten vaak merken of ze het echte middel krijgen, iets wat de resultaten van het onderzoek vertekent. Nog idealer is dan ook een opzet met een placebo die ook bijwerkingen heeft, een zogenoemde actieve placebo.

Bij onderzoek over antidepressiva werden vaak positieve effecten gerapporteerd bij gebruik van gewone placebo’s. Bij gebruik van actieve placebo’s bleef van het effect weinig of niets over (zie bijvoorbeeld Greenberg & Fisher, 1997; Shapiro & Shapiro, 1997; Kirsch & Sapirstein, 1999; Kirsch et al., 2002; Van der Steen, Ho & Karmelk, 2003, hoofdstuk 4). Dit alleen al maakt het gebruik van de middelen dubieus; psychotherapie is vaak een betere optie. Er komt bij dat de bijwerkingen van de middelen soms ronduit verschrikkelijk zijn (Healy, 2002, 2004; Medawar & Hardon, 2004). Healy maakt bijvoorbeeld aannemelijk dat het gebruik van Prozac voor 2004 leidde tot meer dan 20.000 zelfmoorden. Er worden al met al veel te veel psychofarmaca geslikt (Van der Steen, 2003).

Bron: Hoogleraar Wim J. van der Steen